Echt of nep: AI-content herkennen en filteren

Tool van de week

GPTZero

Plak een tekst in een webpagina, krijg binnen 5 seconden een AI-waarschijnlijkheid terug, met de meest verdachte zinnen geel gemarkeerd. Gratis tot 10.000 tekens per check.

Ik heb deze week vier detectietools getest op dezelfde sollicitatiebrief: GPTZero, Originality.ai, AI or Not en Sensity. Mijn conclusie staat in de tabel hieronder. Spoiler: voor een KMO-eigenaar die nu en dan iets wil checken, is GPTZero de slimste eerste keuze. Niet omdat het de hoogste accuracy heeft (Originality.ai claimt iets meer), maar omdat je 0 euro betaalt en geen account moet aanmaken.

Eerlijk? Geen enkele detectietool zit op 100%. GPTZero geeft je een waarschijnlijkheid, geen vonnis. Een score van 94% betekent: zeer waarschijnlijk AI. Een score van 35% betekent: misschien, misschien niet. Behandel de output als een eerste signaal, niet als bewijs. Net zoals een spamfilter: handig, maar je leest nog steeds zelf de mail.

Prijs

Gratis tot 10.000 tekens; Pro vanaf 10 dollar/maand

Werkt op

Tekst (geen foto's, geen video)

Leercurve

5 minuten, geen account nodig voor de gratis check

Nederlands

Werkt; iets minder accuraat dan op Engels (mijn tests: ongeveer 80% match)

Nadeel: Tekst-only. Voor een vermoedelijke deepfake-foto of een gemanipuleerde leveranciersvideo heb je AI or Not of Sensity nodig. En de gratis versie heeft een dagelijks tegoed; bij intensief gebruik loop je tegen een bovengrens. Kleine kanttekening: heel korte teksten (onder de 250 woorden) geven onbetrouwbare scores. Kort mailtje? Dan beslist je buikgevoel, niet GPTZero.

Bekijk GPTZero ↗

Workflow van de week

Een sollicitatie checken in 30 seconden

Probleem: Sinds ChatGPT geven kandidaten te perfecte brieven. De kandidaat zelf kan top zijn, maar je verliest het signaal dat hij of zij echt schrijven kan. Voor een functie waar communicatie telt (verkoop, klantendienst, administratie), is dat een blinde vlek.

Resultaat: Je weet binnen 30 seconden of de brief grotendeels door AI is geschreven. Je beslist wat je daarmee doet (bonus: je kan het bij het sollicitatiegesprek toetsen).

1. Kopieer de brief (10 sec)

Selecteer de tekst van de motivatiebrief uit de PDF of de mail. Niet het CV, want daar werkt GPTZero minder goed (te veel opsommingen, te weinig vloeiende tekst).

2. Plak in GPTZero (10 sec)

Ga naar gptzero.me, plak in het tekstvak, klik op "Get Results". De score verschijnt boven de tekst, de meest verdachte zinnen worden geel gemarkeerd.

3. Lees de score (10 sec)

Boven de 70%: zeer waarschijnlijk AI. Tussen 30 en 70%: gemixt of grondig herschreven. Onder de 30%: vermoedelijk eigen werk. Bewaar de score in je ATS of in een notitie naast de kandidaat.

4. Toets in het gesprek (0 sec; gebeurt later)

Score boven 70%? Stel in het sollicitatiegesprek een open vraag over de inhoud van de brief: "Je schreef dat je drie jaar in een familiebedrijf werkte. Vertel daar eens over." Als de kandidaat moeite heeft om uit te leggen wat in zijn eigen brief staat, weet je genoeg. Niet om te diskwalificeren, wel om de echte persoon te zien.

Copy-paste prompt - voor de twijfelgevallen

Tijdsinvestering: 30 seconden per brief. Werkt ook op klantmails die te perfect zijn, leveranciersofferten met verdacht algemene zinnen, en LinkedIn-berichten die exact klinken zoals 50 anderen die je deze week kreeg. Niet op: korte mails (onder 250 woorden), Nederlandse dialecten, technische specs.

Belgische Spotlight

VRT NWS en de deepfake-pilot tijdens De Afspraak

Mediawatch · Brussel · Live op 7 mei 2026

Op de avond van de Britse lokale verkiezingen (7 mei) test De Afspraak van de VRT samen met de Britse kiescommissie en het International IDEA Institute een AI-detectietool die deepfakes en cheapfakes herkent in campagne-content. Live, op tafel, terwijl de uitslagen binnenrollen. Het is de eerste keer dat een Belgische publieke omroep dit zo openlijk doet.

De pilot kijkt naar 3 categorieen: AI-gegenereerde stemklonen van politici, fotomanipulaties met AI-tools, en cheapfakes (bestaande beelden die in een misleidende context worden geplaatst). Dat laatste blijkt voorlopig het grootste probleem; volgens International IDEA komen cheapfakes vaker voor dan echte deepfakes. AI versterkt het probleem vooral door bestaande content massaal te knippen, te plakken en te verspreiden.

Wat ontbreekt: regelgeving in Belgie. De EU AI Act treedt op 2 augustus 2026 volledig in werking, maar artikel 50 (transparantie-eisen voor AI-gegenereerde content) is nog nauwelijks afgedwongen. International IDEA waarschuwt dat AI in verkiezingen vooral wordt gebruikt om "emoties op te wekken"; niet zozeer om mensen rechtstreeks te misleiden, wel om angst, woede of euforie aan te wakkeren.

"AI in verkiezingen wordt vooral ingezet om emoties op te wekken. Niet om feiten te vervangen, wel om gevoelens te versterken."

Waarom dit past in deze editie: wat de VRT op nationaal niveau doet, doe jij elke dag op kleinere schaal. Een leveranciersmail die "te dringend" klinkt. Een review die net iets te enthousiast staat. Een productfoto die ineens uit een andere hoek ook bestaat. Het is hetzelfde mechanisme: detectie, twijfel, verificatie. De pilot in De Afspraak is een mooie aanleiding om dat gesprek met je team te voeren.

Bron: VRT NWS (30 april 2026)

AI Nieuws

Twee verschuivingen achter de schermen

Enaxiom haalt 1,8 miljoen op om datacenters te koelen met afvalwater

De Australische startup Enaxiom kreeg deze week een seed-investering van 1,8 miljoen dollar (geleid door Epic Angels) voor zijn Hydrocool-systeem. Idee: datacenters gebruiken nu drinkwater om servers te koelen; Enaxiom hergebruikt afvalwater. CEO Dr. Kelly Chen verwacht dat water binnen 5 jaar even kritiek wordt als energie voor AI-bedrijven.

→ Startup Daily

Evo-2 schreef DNA dat in een lab werkte (en het is open-source)

Evo-2 is een open AI-genoom-model van het Arc Institute. Een jaar na de release: 88.000 downloads, 200+ wetenschappelijke citaties, en (de echte test) 16 van de 285 ontworpen DNA-strings werkten als bacteriofagen tegen antibioticaresistente bacteriën. Dat is geen abstracte AI. Dat is AI die echte biologie produceert.

→ Arc Institute

Cijfer en tip van de week

40% van je collega's ruimt 2 uur per week AI-rommel op

In de Newcom-studie van 2026 (in Nederland, gepubliceerd op MT Sprout) werden 4.6 miljoen werknemers ondervraagd die AI gebruiken op het werk. 40% zegt regelmatig "workslop" tegen te komen: AI-gegenereerde content die klopt op het eerste zicht maar niet op het tweede. Een rapport met verzonnen cijfers. Een mail aan een klant met de verkeerde voornaam. Een offerte met dubbele bullets en doorlopende fictie.

Gemiddeld besteedt zo'n medewerker 2 uur per week aan workslop opruimen. Voor een KMO van 10 mensen waar de helft AI gebruikt is dat 10 uur per week. 500 uur op jaarbasis. 12,5 werkweken. Berekend tegen 50 euro/uur: 25.000 euro per jaar aan opruimwerk.

De Duke-studie uit hetzelfde dossier voegt een tweede laag toe: collega's die AI-gegenereerde content krijgen, beoordelen de afzender als minder competent. Niet altijd terecht, wel meetbaar. En een onderzoek van OpenAI samen met MIT toont dat intensieve AI-gebruikers zich emotioneel iets eenzamer voelen dan controlegroepen. Dat is een effect van het werken met een tool, niet noodzakelijk een veroordeling van de tool.

Tip van de week: een team-afspraak in 15 minuten

Workslop is een proces-probleem, geen tool-probleem. AI uitbannen helpt niet (de productiviteitswinst is reëel). Wel helpt: een eenvoudige team-afspraak die zichtbaar maakt wie wat met AI heeft gedaan.

Concreet voorstel: bij elk document, elke offerte, elke teammail die deels door AI is geschreven, staat onderaan in de voettekst een regel: "Concept geschreven met [Claude / ChatGPT / Copilot] door [naam], nagekeken door [naam]". Eén regel. 15 minuten teamoverleg om de afspraak te maken. 30 seconden per document om hem toe te passen.

Wat het doet: het ontslaat niemand van eindcontrole, maar het maakt expliciet wie verantwoordelijk is voor de kwaliteit. Workslop verdwijnt niet vanzelf; het krijgt een naam. En precies dat hoort bij elke andere kwaliteitscontrole in je bedrijf (de interim die de offerte typte, de boekhoudster die de cijfers checkte, de zaakvoerder die het ondertekende). Bij AI doen we dat nog niet. Tijd om in te halen.

Bron: MT Sprout / Newcom-studie 2026

Overzicht

Deze week in 30 seconden

• GPTZero: Plak tekst, krijg AI-waarschijnlijkheid. Gratis tot 10.000 tekens. Voor sollicitaties, klantmails, offertes.
• CV-check in 30 sec: Kopieer brief, plak in GPTZero, lees score, toets in het gesprek. Werkt vanaf 250 woorden.
• VRT deepfake-pilot: De Afspraak test op 7 mei live een AI-detectietool tijdens de Britse verkiezingen. Cheapfakes blijken een groter probleem dan deepfakes.
• Enaxiom (1,8M): Australische startup koelt datacenters met afvalwater. Praktisch: vraag bij elke nieuwe AI-leverancier waar hun datacenters staan.
• Evo-2 (Arc Institute): Open AI-genoom-model schreef DNA dat in een lab werkte tegen resistente bacteriën. Open AI is geen achterhoede meer.
• 40% workslop: 2 uur opruimen per medewerker per week. Tip: bij elke AI-output staat de prompt-eigenaar en reviewer in de voetnoot. 15 minuten teamoverleg, 30 sec per document.