AI-jargon legt vaak meer uit over de spreker dan over de technologie. Hier vind je de termen die in KMODigitaal-edities voorbijkomen, in gewone taal. Geen academische definities; wel wat het concreet voor jouw KMO betekent.
Een AI die zelfstandig taken uitvoert in plaats van alleen vragen beantwoorden. Bv. een agent die je kalender scant, een vergadering inplant en een uitnodiging stuurt; allemaal zonder dat je tussendoor klikt.
Voorbeeld: OpenAI Workspace Agents en Claude Computer Use zijn de eerste mainstream voorbeelden.
Het AI-samenvattingsblok dat Google bovenaan de zoekresultaten toont. Het beantwoordt de vraag meteen, waardoor mensen vaak niet meer doorklikken naar een website. Handig voor de zoeker, lastig voor wie verkeer uit Google haalt.
Voorbeeld: Waar een AI Overview verschijnt, ligt de doorklik bijna 60% lager. Vandaar dat vindbaar zijn in dat antwoord nu telt.
Een zichtbare vermelding dat iets door AI gemaakt is: een beeld, een tekst of een chatbot. Sinds 2 augustus 2026 verplicht in Europa voor wie AI-content publiceert of een chatbot met klanten laat praten.
Voorbeeld: Zet een immokantoor een AI-beeld op zijn site, dan hoort erbij te staan dat het met AI gemaakt is. Voor een KMO is dat meestal een zinnetje: "je chat met een virtuele assistent".
Phishing waarbij AI de oplichtingsmail of nepsite schrijft. Het resultaat: vlekkeloos Nederlands, geen taalfouten, en een toon die exact die van je bank of leverancier nabootst. De oude regel "als het er slordig uitziet, vertrouw het niet" werkt daardoor niet meer.
Voorbeeld: Ruim 8 op de 10 phishingmails draagt intussen sporen van AI. Beoordeel een bericht op wat het vraagt, niet op hoe het oogt.
Application Programming Interface; de manier waarop softwareprogramma's met elkaar praten. Voor jouw KMO meestal onzichtbaar; relevant als je tools wil koppelen (bv. Notion AI met je eigen klantendatabase).
Voorbeeld: Zapier verbindt 5000+ tools via hun API's; jij hoeft niets te coderen.
Het bouwmateriaal van een advertentie: een foto, een stuk tekst, een logo, een video. Je levert de losse stukken aan en het systeem stelt er zelf advertenties mee samen, in verschillende formaten en combinaties.
Voorbeeld: Handig, want je moet niet elke variant apart maken. Maar je weet nooit precies welke combinatie een klant te zien krijgt.
Een AI die in tekst gesprekken voert. ChatGPT en Claude zijn algemene chatbots. Klantenservice-chatbots zoals Tidio zijn gespecialiseerd voor specifieke website-taken.
Voorbeeld: Een Tidio-chatbot beantwoordt 70% van standaardvragen 's nachts; de rest gaat naar jou 's morgens.
Hoeveel tekst een AI tegelijk kan onthouden tijdens een gesprek. Bij Claude is dat ongeveer 1 miljoen tekens; ongeveer 1500 pagina's. Hoe groter het venster, hoe minder vaak je context moet herhalen.
Voorbeeld: Met een groot context window kan je een heel klantdossier in één keer uploaden en vragen stellen.
Een door AI gemaakte nep-video, -foto of -stem die echt lijkt. De technologie is goed genoeg om een collega of een bekende stem te imiteren, wat ze inzetbaar maakt voor oplichting: denk aan een ingesproken bericht dat klinkt als je zaakvoerder die een spoedbetaling vraagt.
Voorbeeld: Rond het WK 2026 doken deepfake-video's op die FIFA nabootsen. Verifieer een ongewone vraag altijd via een tweede kanaal.
Zelf in de hand hebben waar je gegevens staan, wie erbij kan en of je kan overstappen als dat nodig is. Voor een KMO betekent het niet dat alles Europees moet zijn, wel dat je weet wat je gebruikt.
Voorbeeld: Een Belgische tool die zijn data in Europa bewaart op servers van Amazon: Europees bedrijf, Europese opslag, Amerikaanse cloud. Geen probleem, zolang je het weet.
Een wiskundige representatie van tekst zodat een AI kan zoeken op betekenis in plaats van letterlijke woorden. Hierdoor vindt 'jurist Antwerpen' ook 'advocaat Antwerpen' als resultaat.
Voorbeeld: Documind gebruikt embeddings om vragen aan PDF's te beantwoorden zonder dat de exacte zoekwoorden in de tekst staan.
Een algemene AI verder trainen op jouw eigen data zodat ze beter werkt voor jouw use-case. Voor de meeste KMO's overkill; goeie prompts en context-injectie volstaan vaak.
Voorbeeld: Een advocatenkantoor finetuned een LLM op eigen contracten. Werkt, maar kost €10K+ en moet onderhouden worden.
AI die nieuwe content maakt: tekst, beelden, code, audio. Tegenovergestelde van AI die alleen patronen herkent (bv. fraudedetectie). ChatGPT, Claude, Midjourney, Suno zijn allemaal generative AI.
Voorbeeld: Genereren van een eerste offerte-versie is generative AI; checken of het klopt is jouw werk.
GEO staat voor generative engine optimization: zorgen dat je bedrijf opduikt in AI-antwoorden (ChatGPT, AI Overviews, Perplexity), zoals SEO dat doet voor de klassieke zoekresultaten. Het hangt samen met zero-click search: nu mensen minder doorklikken, wil je in het antwoord zelf genoemd staan.
Voorbeeld: Een heldere, snel ladende site met duidelijke dienstpagina's en schema.org is makkelijker leesbaar voor AI; en dus citeerbaar.
Informatie op je website in een vast, machineleesbaar formaat, zodat een computer niet moet raden wat er staat. Gebeurt met de standaard schema.org, meestal ingebouwd door wie je site maakt.
Voorbeeld: Bij "9-17" weet een AI dankzij gestructureerde data dat het om openingsuren gaat en niet om een prijs. Shopify zag dat AI-bezoekers twee keer zo vaak kochten wanneer de AI gestructureerde gegevens gebruikte in plaats van geschraapte.
De AI voeden met je eigen documenten en data, zodat ze antwoordt op basis van jouw info in plaats van algemene kennis. Zo klinkt en klopt het resultaat voor jouw situatie.
Voorbeeld: Je voedt een AI-Project met je tien beste offertes; daarna maakt ze nieuwe offertes in jouw stijl.
Wanneer AI iets verzint dat klopt qua structuur maar feitelijk fout is. Een AI die rechtspraak citeert die niet bestaat; een prijs die nergens vandaan komt. Hierdoor mag je AI-output nooit blind vertrouwen voor feiten.
Voorbeeld: Vlaamse Balie waarschuwde advocaten in 2026 voor AI-tools die niet-bestaande arresten citeerden.
Een opzet waarbij AI het werk voorbereidt, maar een mens elke actie goedkeurt voor ze doorgaat. De AI stelt voor, jij beslist. Zo hou je de controle en vermijd je dat een fout automatisch wordt uitgevoerd.
Voorbeeld: Lowi stelt een helpdesk-antwoord of een boeking voor; pas na jouw goedkeuring wordt het uitgevoerd.
Wat de AI doet wanneer je een vraag stelt: het 'denken' om een antwoord te genereren. Inference kost reken-kracht; daarom kost API-gebruik geld per duizend tokens.
Voorbeeld: Voor een KMO zelden relevant; je betaalt gewoon je Claude- of ChatGPT-abonnement.
Large Language Model; het type AI dat tekst genereert op basis van patronen in miljarden zinnen. ChatGPT, Claude, Gemini, Mistral zijn LLM's. Ze begrijpen niet écht; ze voorspellen heel goed welk woord volgt.
Voorbeeld: Wanneer je in Notion AI 'maak een samenvatting' typt is een LLM aan het werk.
Model Context Protocol; een standaard van Anthropic waarmee AI's toegang krijgen tot externe tools en data. Vergelijkbaar met USB-C maar dan voor AI. Werkt bij Claude Desktop en sinds 2026 ook ChatGPT.
Voorbeeld: Met MCP kan Claude rechtstreeks in je Notion-werkruimte werken zonder copy-paste.
AI die meerdere soorten input begrijpt: tekst, beeld, audio, video. Multimodale AI kan een foto van een gefactureerde offerte 'lezen' en de bedragen extraheren.
Voorbeeld: ChatGPT-vision laat je een foto van een whiteboard maken en krijgt de tekst eruit als bewerkbare lijst.
Een computer die uit heel veel mogelijke oplossingen de beste zoekt, volgens regels die jij meegeeft. Anders dan een taalmodel verzint optimalisatie niets; ze rekent.
Voorbeeld: Alle mogelijke volgordes van tien werven op een dag zijn er miljoenen. Een mens ziet er een stuk of vijf, de computer rekent ze allemaal door met rijtijd en ploegen erbij.
Eerst rustig context opbouwen met de AI voor je je echte vraag stelt, zodat de antwoorden daarna merkbaar beter zijn. Waar grounding de AI voedt met jouw documenten en data, gaat priming over het gesprek opwarmen: eerst kaderen, een rol bepalen en voorbeelden geven, en pas dan vragen. Een term die we bij KMODigitaal zelf muntten.
Voorbeeld: Voor je om een offertetekst vraagt, geef je eerst je toon, je dienst en twee eerdere offertes mee. De AI kent je stijl dan al en levert meteen bruikbaar werk in plaats van een generieke eerste poging.
De instructie die je aan een AI geeft. Hoe specifieker en met meer context, hoe beter het resultaat. 'Schrijf een mail' geeft je een mail; '[klant + situatie + doel]' geeft je een bruikbare mail.
Voorbeeld: Zie KMODigitaal editie 6 voor de vier vaste prompt-onderdelen die werken.
Het systematisch leren prompten zodat je consistente resultaten krijgt. Geen rocket science; wel een paar uur oefenen. Heeft niet de 'engineer'-status die het Engelse woord suggereert.
Voorbeeld: Een KMO die zijn copywriting met AI versnelt heeft typisch 5-10 standaard-prompts in een document.
Retrieval-Augmented Generation. De AI kijkt eerst in jouw eigen documenten voor het antwoordt. Hiermee voorkom je hallucinaties en houd je antwoorden gebaseerd op jouw waarheid.
Voorbeeld: Documind, NotebookLM en custom GPT's met je eigen documenten zijn allemaal vormen van RAG.
Een AI die expliciet stap voor stap nadenkt voordat ze antwoordt. Trager maar veel betrouwbaarder voor wiskunde, code en juridische analyse. Voorbeelden: o1, Claude Sonnet met Extended Thinking.
Voorbeeld: Voor het laten doorrekenen van een offerte met meerdere kortingen werkt een reasoning model beter dan een gewone chatbot.
AI-tools die medewerkers op eigen houtje gebruiken, zonder dat het bedrijf het weet of goedgekeurd heeft. Meestal goedbedoeld, maar je klantgegevens belanden zo bij een dienst waarvan niemand weet waar ze draait.
Voorbeeld: Iemand plakt een klantenmail in een gratis chatbot om ze sneller te beantwoorden; die data staat nu op een server buiten je zicht.
Een nagemaakte versie van iemands stem, gemaakt door AI die een opname van die persoon heeft geanalyseerd. Een paar seconden materiaal volstaat vaak al.
Voorbeeld: Een medewerker die 'de baas' hoort vragen om een factuur snel te betalen, hoort misschien de baas niet.
De achtergrond-instructie die de AI altijd volgt bij elk gesprek. Hierin geef je rol, toon en regels mee. Voor herhaalbaar werk kritisch belangrijk.
Voorbeeld: Een goede system prompt voor een copywriter-assistent definieert tone of voice, doelgroep en wat NIET te doen.
De eenheid waarin AI tekst meet. Eén token is ongeveer 4 tekens of 0.75 woord in het Nederlands. API-prijzen worden per duizend tokens gerekend.
Voorbeeld: Een email van 200 woorden = ongeveer 270 tokens; één paginaPDF ongeveer 600 tokens.
Wat je betaalt voor AI-gebruik in je bedrijfssoftware. Je betaalt niet per gebruiker per maand, maar per gebruik: elke vraag en elk antwoord wordt geteld in tokens. Daardoor schaalt de kost mee met hoeveel je het echt inzet.
Voorbeeld: Een KMO die 500 tot 2.000 AI-acties per maand laat uitvoeren, betaalt volgens Evato een paar euro tot enkele tientallen euro's per maand. De echte investering zit in de opzet, niet in het gebruik.
De regel dat mensen moeten weten wanneer ze met AI te maken hebben in plaats van met een mens. Vanaf 2 augustus 2026 verplicht in de hele EU, ook voor zelfstandigen en KMO's, los van hoe risicovol je AI-toepassing is.
Voorbeeld: Je chatbot opent met 'Je chat met een AI-assistent', en een AI-gemaakt beeld van een echte persoon is herkenbaar als kunstmatig. Is het vanzelfsprekend dat het AI is, dan hoef je niets toe te voegen.
Een database die teksten opslaat als embeddings (wiskundige patronen) zodat zoeken op betekenis kan. Voor RAG-toepassingen onmisbaar. Voor de meeste KMO's verborgen achter de tools die je gebruikt.
Voorbeeld: Documind gebruikt een vector database; jij merkt er niets van behalve dat zoekresultaten kloppen.
Een opeenvolging van stappen die samen een taak afwerken. AI-workflow = AI doet enkele stappen, jij doet de rest. Beter dan 'AI doet alles'; minder fout, sneller in te voeren.
Voorbeeld: Editie 7 toont een Zapier-workflow: nieuwe bestelling -> AI maakt klantmail -> jij keurt goed -> verzending.
Term ontbreekt?
Mail bart@mailbox-marketing.be met de term die je gevonden hebt en niet snapt. Volgende update voeg ik hem toe; met praktijkvoorbeeld.
Stuur een term doorKMODigitaal legt elke woensdag één AI-tool of -concept uit voor Belgische KMO's. Vijf minuten lezen.